Am

Mae awdur Dafydd Elis-Thomas: Nation Builder, journalist and broadcaster, Aled Eurig, yn trafod bywyd a dylanwad y cymeriad cyhoeddus dadleuol, cyfareddol ac angerddol hwn o Gymru - y'i disgrifiwyd ar ôl ei farwolaeth fel ‘cawr go iawn’ a ‘sefydlwr’ datganoli yng Nghymru.

Roedd Dafydd Elis-Thomas, Arglwydd Elis-Thomas o Nant Conwy, yn un o gymeriadau cyhoeddus mwyaf blaenllaw Cymru yn yr hanner can mlynedd diwethaf. Roedd yn gymeriad dadleuol a chyfareddol a ddisgrifiwyd yn dilyn ei farwolaeth yn 2025 fel ‘cawr go iawn’ a ‘sefydlwr’ datganoli yng Nghymru, ac mae’r cofiant hwn yn bortread o’i fywyd a’i waith. Ac yntau'n cael ei adnabod fel rhywun a dorrai ei gwŷs ei hun, ’acrobat deallusol’ a ‘chamelion gwleidyddol’, gelwid Elis-Thomas yn ‘derfysgwr’ am ei ymyriadau yng Ngogledd Iwerddon ac yn ‘fradwr’ am ei safbwyntiau gwrthwynebus tuag at genedlaetholdeb. Er gwaethaf gyrfa a nodweddwyd yn aml gan ddadleuon ac angerdd di-ofn, roedd ei weledigaeth unigryw a’i ddyfalbarhad yn allweddol i greu senedd ddeddfwriaethol gyntaf Cymru

Ynglŷn â'r awdur... Mae Aled Eurig yn newyddiadur ac yn ddarlledwr a fu gynt yn Bennaeth Newyddion a Materion Cyfoes BBC Wales ac yn gynghorydd cyfansoddiadol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru.

*Sylwer: cyflwynir y digwyddiad yn Saesneg