Am

Mae Tailing Amok yn ein dwyn i fyd Luke Cotter a Hollie Wilkins sydd, ers y flwyddyn ddiwethaf, wedi bod yn gweithio mewn stiwdio a rennir gydag Oriel Elysium fel enillwyr Preswylfa Gwobr Graddedigion 2025, mewn cydweithrediad â Chelf Gain: Safle Stiwdio a Chyd-destun Coleg Celf Abertawe.

Mae’r stiwdio wedi darparu heriau newydd i’r artistiaid, gofod lle mae gwrthrychau, prosesau a hiwmor yn llifo gyda’i gilydd gan greu dau gorff gwaith gwahanol, ond ategol.

Ar y cyd, rydym yn dod ar draws ymgysylltiad a rennir â deunyddiau gwastraff, graddfa a hiwmor sy’n dod gyda rhannu gofod, lle mae syniadau a gwrthrychau hapgael yn croesbeillio’n naturiol. Mae’r ddau artist yn archwilio ‘peth-rwydd’ o greu yn chwareus, lefelau ffarsïol cynhyrchu dynol di-baid a thaflu wedyn.

Ers sawl blwyddyn, mae Luke Cotter wedi datblygu ffordd o weithio sy’n seiliedig ar ddull unigryw o ddefnyddio deunyddiau hapgael. Chwilio strydoedd am ddodrefn pren wedi’u gadael i greu mannau a cherfluniau sy’n cwestiynu’r hyn sydd ei angen arnom a’r hyn yr ydym yn ei ddymuno trwy berthynas gymhleth rhwng pobl a llafur.
Gan ddefnyddio mannau cyfarwydd, ond eto wedi’u hanwybyddu fel capeli, tafarndai a thai, mae Cotter yn archwilio’r groesffordd rhwng profiad personol a chyfunol. O fewn hyn, gwelwn ffocws a pharhad prin o draddodiad adrodd straeon Cymru, yma trwy greu Dyn, cawn offer a wnaed gan chwiliwr aur aflwyddiannus, yn dibynnu ar ei lwc ond yn y pen draw yn methu. Mae’r “enw tafladwy” hwn wedi caniatáu i Cotter sianelu rhesymeg amgen i wneud pethau y mae Dyn yn “meddwl y bydd yn gweithio ond sydd byth llwyr yn bwrw’r targed”.

Mae Hollie Wilkins yn creu cerfluniau sy’n herio dosbarthiad hawdd, gan weithio i lefel anhygoel o fanylder, yn aml yn groes i’r deunyddiau tafladwy y maent wedi’u gwneud ohonynt. Mae dalennau plastig diwydiannol wedi’u taflu, pibellau a rhaffau i gyd wedi cael sylw manwl, lle mae’r artist wedi defnyddio rheoli gwastraff ôl-ddefnydd: fel stripio gwifrau i greu gwrthrychau sy’n chwarae gyda thensiwn, dwysedd a ddirdro. Trwy ddad-adeiladu manwl, gall rhwyd winwnsyn, yn ei thro, ein hannog i ofyn cwestiynau am amlygiad corfforol gwybodaeth.
Yma, mae Wilkins yn canolbwyntio ar y “dyfrol” sy’n treiddio mecanweithiau systemau diwydiannol o amgylch y diwydiannol, lle mae plastigau wedi’u taflu, sgil-ddal a chwymp morfilod yn dal drych i’n dyfodol na ellir ei anwybyddu’n hawdd. Mae anifeiliaid sy’n cynnal eu hunain o forfil marw yn adleisio mewn rhyw ffordd y prosesau creadigol a ddefnyddir gan Wilkins, lle mae gweithiau’n aml yn ymddangos fel pe baent wedi’u gwneud gan rywogaeth anarchaidd, wedi’u gwehyddu gan aderyn sy’n herio dosbarthiad.

Mae’r cydweithrediad stiwdio hwn yn cynnig ffynhonnell gyfoethog o ysbrydoliaeth i ymarferion artistig Cotter a Wilkins, y ddau yn arddangos cyrff gwaith newydd a nas gwelwyd o’r blaen. Ac ni fyddai dim o hyn yn bosibl heb gefnogaeth Elysium sydd wedi hyrwyddo artistiaid gyrfa gynnar ers ei sefydlu yn 2007. Darparwr stiwdios artistiaid mwyaf Cymru, mae Elysium yn meithrin cymuned lewyrchus o artistiaid a phobl greadigol sy’n cyfrannu at ddatblygiad tirwedd ddiwylliannol ehangach Abertawe.

Alex Duncan

 

Am yr artistiaid

Wedi’i leoli yn Ne Cymru, mae Luke Cotter (g.2004) yn creu cerfluniau o bren gwastraff a achubwyd o strydoedd Abertawe. Trwy ail-greu gwrthrychau cyfarwydd, mae ei ymarfer yn ymchwilio i’r berthnasoedd cymhleth rhwng pobl ac offer.

Gan weithio gyda gwastraff fel cyfrwng a phwnc, mae’n defnyddio ffurfiau adnabyddadwy i lywio sut mae gwerth yn cael ei aseinio, gan ddatgelu’r tensiynau rhwng yr hyn sydd ei angen arnom a’r hyn yr ydym yn ei ddymuno.

Mae sylfaen methodoleg Hollie Wilkins (g.2003) i’w chael o fewn ymarfer celfyddyd sy’n seiliedig ar ddeunyddiau ac yn reddfol. Gan ddod o hyd i ddylanwad cysyniadol yn ysgrifau Haraway (1944-), Murdoch (1919-1999) a Wittgenstein (1889-1951), mae hi’n defnyddio’r hyn a arferai fod yn annwyl ac a weithiwyd yn dda i ystyried yn feirniadol gysyniadau graddfa gosmig a symudiad gwybodaeth fyw.

Gan ddadansoddi ac archwilio cysyniadau ontolegol o all/mewnolrwydd trwy fanylion, collage a chyffyrddoldeb, mae ei gwaith yn archwilio’r ymgymeriadau synaptig sy’n digwydd ar draws plân cirol. Yn aml yn ceisio cyfuno elfennau o’r ecolegol â’r cymdeithasol trwy ffars, awydd a gwaddod er mwyn ystyried tryloywderau newidiol gwerth a phŵer.